KONUK YAZAR

Bisiklet ve Yaşam

Denge, hareketsizlikten değil, hareketin ve akışın ta kendisinden doğar.

Caner Noyinİşletme Yönetimi · Felsefe Yazarı28 Ekim 20264 dk okuma
Gün batımında bisiklet yolculuğu
Bu yazıda
  • Denge ve akış
  • Yolun başka yüzü
  • Koşullar içinde özgürlük
  • Düşme ihtimali
  • Yolun kendisi

Pedal döner, tekerlek asfaltı yutar; ilk bakışta hareket yalnızca bir noktadan diğerine gitmektir. Oysa bisiklet, insanın yaşamla kurduğu ilişkinin en sessiz metaforudur. Durduğu anda dengesini yitiren bu iki tekerlekli dünya, hayatın en yalın gerçeğini fısıldar: Denge, hareketsizlikten değil, hareketin ve akışın ta kendisinden doğar.

Denge, hareketin içinde kurulur

Güvenli sandığımız hayat, hiçbir şeyin değişmediği bir liman arayışıdır. Oysa değişmeyen donmuşluktur, emniyet değil. Bisiklet üstünde kalmak, bedenin durmaksızın küçük düzeltmeler yapmasını gerektirir. Kadans, yani dakikadaki pedal devir sayısı, bedenin ritmini belirler. Ritim bozulduğunda, doğru vites oranını seçip yolu okumak şarttır. Büyük aynakoldan küçük rubleye geçerken harcanan efor değişir; rüzgâra karşı direnirken ya da dik bir tırmanışta vites küçültmek, hayatta zorluklar karşısında esneyebilmektir. Denge kusursuz bir doğruluk değil, sürekli tazelenen bir uyumdur. Hayat da böyledir; insan bir kez kurulup sonsuza dek dengede kalmaz. Her yaş, her yara, her karşılaşma bizi yeniden kurmaya zorlar. Olgunluk hiç düşmemek değil, düşüşü sezip yönü tazeleyebilmektir.

Yolun başka yüzü

Yol hiçbir zaman tamamen hazır değildir. Bazen asfalt dümdüz uzanır, rüzgâr arkadan eser; bazen de aynı güçle pedallandığı halde yokuş ağırlaşır. İnsan gücündeki kırılmayı dünyanın değişimi sanır; oysa bazen sorun yoktur, yalnızca tırmanıştasındır. Yokuş bir başarısızlık değil, yolun başka bir yüzüdür. İlerlemek güç harcamayı, arzu edilenle yaşanan arasındaki mesafeyi kapatma iradesini ister.

Koşullar içinde özgürlük

Ancak her şey iradeye de bağlı değildir. Karşıdan esen sert bir rüzgâr, yolun eğimi, bedenin ve mekaniğin sınırları vardır. Hangi yolda doğacağımızı seçemeyiz; fakat o yolu hangi kadansta, hangi vitesle pedallayacağımız bize kalmıştır. Özgürlük, bütün koşulları silmek değil, o koşulların içinde kendine ait bir alan açabilmektir.

Geriye bakmak ve düşmek

Geriye bakmak önü görme yetisini azaltır. Tıpkı hayat gibi; geçmiş anlamak için geride durur, yaşamak için değil. Çocuk bisiklete binerken kaç kez düşeceğini hesaplamaz; düşer, kalkar, dener. Yetişkin ise dizinin değil, kurduğu kimliğin, itibarının dağılmasından korkar. Bu yüzden güvenli sandalyeyi seçer. Sandalye insanı tutar, bisiklet ise dengeyi öğretir.

Yolun ta kendisi

Motorlu araçların aksine bisiklette hareket doğrudan bedenden doğar. Kalbin atışı, bacağın yorgunluğu ve nefesin akışıyla yol açılır. Kendi gücünün seni taşıdığını hissetmek, insana o saf çocukluk hevesini hatırlatır. Hayatın anlamı varılacak menzilde değil, yolun ta kendisindedir; rüzgârda, terde, yokuşta ve manzaradadır.

Denge, düşme ihtimalini göze alarak pedal çevirmektir. İnsan bisiklet üstünde dünyayı değil, kendi ruhunu taşır. Yol hiçbir zaman tamamen düz değildir; zaten hayatı güzel kılan da düz bir çizgide ilerlemek değil, yokuşlarda kim olduğunu öğrenmektir.

Bu yazıyı paylaş